Menu

การจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ

การจัดการความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศ

ปตท.สผ. มุ่งมั่นที่จะไม่ดำเนินการในพื้นที่มรดกโลก และจะไม่ก่อให้เกิดความสูญเสีย (no net loss) ต่อความหลากหลายทางชีวภาพ และการบริการทางระบบนิเวศในบริเวณพื้นที่ดำเนินการของบริษัทที่ตั้งอยู่ในบริเวณพื้นที่คุ้มครองตามประเภทของสหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ (IUCN) ประเภท I ถึง IV บริษัทมีความเชื่อมั่นว่าจะสามารถมีบทบาทสำคัญที่จะป้องกันการสูญเสียภายใต้การบริหารจัดการของ ปตท.สผ. โดยการปฏิบัติตามลำดับขั้นของการบรรเทาผลกระทบ (mitigation hierarchy) อีกทั้งยังเป็นต้นแบบในด้านการฟื้นฟูและการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพและแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า ทั้งนี้ก็เพื่อรักษาและเพิ่มพูนคุณค่าทางระบบนิเวศได้อย่างยั่งยืน ดังนั้น การบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศจึงเป็นหนึ่งในนโยบายด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืนของบริษัท (Sustainable Development Policy) และแนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Guideline)

และเพื่อให้แนวทางที่กำหนดดังกล่าวมีการนำไปปฏิบัติอย่างถูกต้อง ปตท.สผ. จึงได้จัดทำแนวทางการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศ (Biodiversity and Ecosystem Services Management Guideline) ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาแผนการดำเนินงานด้านความหลากหลายทางชีวภาพสำหรับอุตสาหกรรมน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ (A Guide to Developing Biodiversity Action Plans for the Oil and Gas Sector) ของ IPIECA และได้มีการนำไปใช้ในการปฏิบัติสำหรับพื้นที่ต่างๆ โดยมีรายละเอียดครอบคลุมเรื่องต่างๆ ดังนี้

  • การประเมินความเสี่ยงต่อความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศในแต่ละระยะโครงการ
  • การพัฒนาแผนการดำเนินงานด้านความหลากหลายทางชีวภาพในโครงการที่มีความเสี่ยงสูง
  • การลดผลกระทบตามลำดับความสำคัญ โดยใช้ข้อมูลพื้นฐานและผลจากการประเมินความเสี่ยง เพื่อหลีกเลี่ยงหรือลดผลกระทบต่อคุณค่าความหลากหลายทางชีวภาพ
  • กำหนดเป้าหมายที่จะไม่ก่อให้เกิดความสูญเสียต่อคุณค่าความหลากหลายทางชีวภาพตลอดอายุโครงการ
  • พิจารณาชดเชยความหลากหลายทางชีวภาพตามลำดับความสำคัญในกรณีที่ยังมีผลกระทบเหลืออยู่ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่จะไม่ก่อให้เกิดความสูญเสียต่อคุณค่าความหลากหลายทางชีวภาพ
  • กำหนดให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการประเมินคุณค่าความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศ

การประเมินความเสี่ยงด้านความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศ

ปตท.สผ. กำหนดให้มีการจัดทำรายงานการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมและการมีส่วนร่วมของชุมชนในการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมทุกโครงการ และกำหนดให้มีการจัดทำแผนการดำเนินงานด้านความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity Action Plan หรือ BAP) ในทุกโครงการที่มีความเสี่ยงด้านความหลากหลายทางชีวภาพในระดับสูง แผนการดำเนินงานดังกล่าวมีจุดประสงค์เพื่อป้องกันการสูญเสียของสิ่งมีชีวิตที่ใกล้สูญพันธ์ รวมถึงป้องกันและฟื้นฟูการบริการทางระบบนิเวศที่อาจได้รับผลกระทบจากการปฏิบัติงานของบริษัท โดยจากการประเมินความเสี่ยงด้านความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศ ในปี 2560 พบว่า ไม่มีโครงการใดตั้งอยู่ในพื้นที่ที่มีความเสี่ยงด้านความหลากหลายทางชีวภาพในระดับสูง อย่างไรก็ตาม ปตท.สผ. ได้จัดทำแผนงานและมาตรการควบคุมความเสี่ยง และพัฒนาแผนการดำเนินงานด้านความหลากหลายทางชีวภาพ แบบสมัครใจในพื้นที่ที่มีความเสี่ยงด้านความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศในระดับกลางจนเสร็จสมบูรณ์ รวมถึงการจัดอบรมเพื่อเพิ่มความรู้ความเข้าใจให้แก่พนักงานที่ปฏิบัติงานในโครงการที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ดังกล่าวอีกด้วย


แผนงานในการป้องกันการสูญเสียทางความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศ

ในปี 2563 ปตท.สผ. มีเป้าหมายที่จะไม่ใหเกิดการสูญเสีย (no net loss) ทางความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศ ในพื้นที่ปฏิบัติการของบริษัท และเพื่อให้บรรลุเป้าหมายนั้น บริษัทดำเนินการตามแผนงานด้านเทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การตรวจติดตามความหลากหลายทางชีวภาพ การฟื้นฟูและอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพและระบบนิเวศภายในพื้นที่ปฏิบัติการของ ปตท.สผ. และปฏิบัติตามแผนงานด้านความหลากหลายทางชีวภาพภายในพื้นที่ปฏิบัติการที่มีความเสี่ยงในระดับกลางและระดับสูง นอกจากนั้น บริษัทยังทำงานร่วมกับหน่วยงานอื่น เช่น IPIECA-IOGP BESWG และ UNEP-WCMC เพื่อพัฒนาแนวทางในการตรวจวัดเชิงปริมาณและระบุวิธีเพื่อบรรลุเป้าหมายที่จะไม่มีการสูญเสียทางความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศสำหรับการดำเนินธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม

การจัดฝึกอบอรมด้านการจัดการความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศในพื้นที่คุ้มครอง

ปตท.สผ. จัดให้มีการฝึกอบรมด้านการจัดการความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศให้แก่พนักงานทุกคนที่ปฏิบัติงานในพื้นที่คุ้มครองอย่างต่อเนื่อง เช่น พนักงานที่ปฏิบัติงานในโครงการซอติก้า ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ป่าสงวน Taninthayri เพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์และความรู้ต่อการจัดการความหลากหลายทางชีวภาพและการบริการทางระบบนิเวศให้กับพนักงานที่ปฏิบัติงานในพื้นที่คุ้มครอง

 

โครงการสำรวจและฝึกอบรมทางทะเล

โครงการสำรวจและฝึกอบรมทางทะเลมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาวะแวดล้อมทางทะเลและสภาวะทรัพยากรประมงทางทะเลของอ่าวไทยตอนกลาง รวมไปถึงการเปิดโอกาสให้นักวิจัยรุ่นใหม่และนักศึกษาในสาขาที่เกี่ยวข้องได้รับการฝึกปฏิบัติการสำรวจโดยใช้เครื่องมือสำรวจในสถานการณ์จริง และยังมีการเผยแพร่ผลการศึกษาที่ได้จากโครงการความร่วมมือในการสำรวจและวิจัยระหว่างองค์กรและสถาบันต่างๆ โดยคาดหวังว่าผลการศึกษาดังกล่าวจะสามารถช่วยวางแผนการบริหารจัดการการใช้ทรัพยากรธรรมชาติในอ่าวไทยได้อย่างยั่งยืน







โครงการศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพบริเวณใต้แท่นผลิตของโครงการในทะเล

 

ปตท.สผ. ร่วมมือกับสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยบูรพา ในการพัฒนาโครงการศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพบริเวณใต้แท่นผลิตของ ปตท.สผ. โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อจัดทำข้อมูลพื้นฐานด้านความหลากหลายทางชีวภาพบริเวณใต้แท่นผลิตของโครงการบงกช โครงการอาทิตย์ และโครงการบี 6/27 ในอ่าวไทย เพื่อสร้างความรู้และความเข้าใจต่อการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมที่มีผลต่อความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตใต้แท่น ทั้งนี้ข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพยังมีความสำคัญสำหรับใช้เป็นฐานข้อมูลในการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากกิจกรรมการรื้อถอนสิ่งติดตั้งของโครงการในทะเล



 

การพัฒนายานยนต์ใต้น้ำควบคุมระยะไกล สำหรับใช้ในการสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อม

ปตท.สผ. ลงนามบันทึกความร่วมมือทางวิชาการกับศูนย์พัฒนาประมงแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยบูรพา เพื่อร่วมกันพัฒนายานยนต์ใต้น้ำควบคุมระยะไกล (Remotely Operated Vehicle หรือ ROV) สำหรับใช้ในการสำรวจและการวิจัยสิ่งแวดล้อมและสิ่งมีชีวิตใต้ทะเล โดยความร่วมมือครั้งนี้เป็นครั้งแรกในประเทศไทยที่มีการพัฒนาเทคโนโลยียานยนต์เพื่อวัตถุประสงค์ด้านการสำรวจความเปลี่ยนแปลงทางสิ่งแวดล้อม และในปี 2559 ปตท.สผ. ได้นำ ROV ที่พัฒนาแล้วไปทดลองสำรวจแหล่งปะการังเทียมที่จังหวัดระยอง รวมไปถึงการใช้ ROV สำรวจความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อมในบริเวณใต้แท่นผลิตนอกชายฝั่งและบริเวณโครงการปะการังเทียมของบริษัท

สมุดแผนที่ของที่อยู่อาศัยทางทะเล

ในปี 2557 โครงการพีทีทีอีพี ออสตราเลเซียร่วมกับสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเลแห่งออสเตรเลีย (AIMS) ในการพัฒนาสมุดแผนที่แหล่งที่อยู่อาศัยทางทะเลเพื่อใช้ในการตรวจสอบข้อมูลทางทะเลและให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลได้ในวงกว้างมากขึ้น สมุดแผนที่ของที่อยู่อาศัยทางทะเลบริเวณตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศออสเตรเลียนี้เป็นเว็บไซต์ที่เป็นแหล่งข้อมูลเกี่ยวกับแนวปะการังและสันดอนปะการังในบริเวณทะเลติมอร์ ซึ่งได้สำรวจและศึกษาโดยสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเลแห่งออสเตรเลีย ในนามของโครงการพีทีทีอีพี ออสตราเลเซีย 

สมุดแผนที่นี้เป็นแผนที่แบบโต้ตอบ (Interactive Map) ประกอบด้วยข้อมูลที่น่าสนใจ รวมทั้งรูปภาพและวิดีโอของแนวปะการัง และสันดอนปะการังในบริเวณพื้นที่ปฏิบัติการของโครงการพีทีทีอีพี ออสตราเลเซีย เช่นเดียวกับบทความและทวิตเตอร์ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งสมุดแผนที่นี้ได้รับความสนใจจากประชาคมวิทยาศาสตร์แห่งออสเตรเลียเป็นอย่างมาก และหวังว่าสมุดแผนที่นี้จะถูกเพิ่มข้อมูลให้มากขึ้นจากแหล่งข้อมูลอื่นๆ อีกด้วย สมุดแผนที่นี้สามารถเข้าไปเยี่ยมชมผ่าน
เว็บไซต์ North West Atlas

การจัดฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการด้านการจัดการความหลากหลายทางชีวภาพและการบริหารทางระบบนิเวศ

ปตท.สผ. ร่วมกับคณะผู้แทนจากสมาคมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของอุตสาหกรรมปิโตรเลียมนานาชาติ (International Petroleum Industry Environmental Conservation Association หรือ IPIECA) สมาคมผู้ผลิตน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ (International Association of Oil & Gas Producers หรือ IOGP) และศูนย์ติดตามตรวจสอบการอนุรักษ์โลก โครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Environmental Program-World Conservation Monitoring Center หรือ UNEP-WCMC) จัดการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการในหัวข้อการบริการของระบบนิเวศในอุตสาหกรรมสำรวจและผลิตปิโตรเลียมเป็นครั้งแรกในประเทศไทย ช่วงเดือนพฤศจิกายน 2559 โดยมีผู้เข้าร่วมกว่า 50 คน การฝึกอบรมดังกล่าวถูกพัฒนาขึ้นโดยสมาคมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของอุตสาหกรรมปิโตรเลียมนานาชาติ เพื่อสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ระหว่างผู้เชี่ยวชาญและบุคลากรในอุตสาหกรรมปิโตรเลียมที่มีหน้าที่รับผิดชอบโดยตรงต่อระบบนิเวศและความหลากหลายทางชีวภาพ

สัญญาณแห่งคุณค่าทางชีวภาพ

โครงการซอติก้าตั้งอยู่ในพื้นที่ป่าสงวน Tanintharyi สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา ซึ่งเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตใกล้สูญพันธ์มากมาย ปตท.สผ. และ Thanintharyi National Reserved Project ได้จัดทำโครงการตรวจติดตาม สิ่งมีชีวิตใกล้สูญพันธ์โดยใช้กล้องดักฟัง และกล้องจากโทรศัพท์มือถือของพนักงาน ซึ่งเป็นโครงการหนึ่งภายใต้แผนการดำเนินงานด้านความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity Action Plans หรือ BAPs) ของโครงการ ซึ่งในปี 2560 พบสิ่งมีชีวิตใกล้สูญพันธุ์จำนวน 2 ชนิด (the “Hog badger (Arctonyx collaris)” (Venerable Species หรือ VU) และ the “Barking Dear” (Muntiacus muntjak) (Least Concerned Species หรือ LC)) ภายในพื้นที่ปฏิบัติการ โดยการบันทึกชนิดของสิ่งมีชีวิตดังกล่าวส่งผลให้ ปตท.สผ. มั่นใจว่าไม่มีการสูญเสียของความหลากหลายทางชีวภาพเกิดขึ้นภายในพื้นที่ปฏิบัติการ