Menu

คลินิกไม่เก็บเงิน ความหวังของผู้ยากไร้

“รักษาฟรีจริงหรือ ขอบคุณมากๆ เลย”
ชาวบ้านหลายคนเอ่ยเป็นเสียงเดียวกัน พวกเขาแทบไม่เชื่อว่าจะมีคลินิกที่ให้บริการสุขภาพ โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใดๆ แบบนี้อยู่จริง

ด้วยจำนวนประชากรราวครึ่งหนึ่งของอินโดนีเซียที่มีฐานะยากจน รายได้เฉลี่ยต่อเดือนเพียง 28 ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา หรือราว 900 บาท
โดยเฉพาะคนยากไร้ที่อาศัยในชุมชนแออัด ต้องประสบกับปัญหาสุขภาพ โรคภัยไข้เจ็บต่างๆ จนเป็นอีกสาเหตุที่อัตราการตายของแม่และทารกในประเทศอินโดนีเซียอยู่ในเกณฑ์สูง
ไม่นับปัญหาภาวะทางเศรษฐกิจที่ทำให้รัฐบาลอินโดนีเซียมีข้อจำกัดในการให้บริการสาธารณสุขแก่ประชาชน

โรคภัยไข้เจ็บและโรคระบาดอย่างไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ ไข้เลือดออก ท้องร่วง อหิวาตกโรค ฯลฯ ยังเป็นปัญหาที่พวกเขาต้องเผชิญและซํ้าเติมให้ชีวิตยากลำบากยิ่งขึ้น เพราะเมื่อเกิดเจ็บป่วย การจะเจียดเงินที่มีอยู่น้อยนิดมาจ่ายค่ารักษานับเป็นเรื่องที่ต้องคิดหนัก ไม่นับค่าอาหารการกินที่เป็นภาระหาเช้ากินคํ่าอยู่แล้ว



จากการเข้าไปดำเนินงานด้านการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในอินโดนีเซียตั้งแต่ปี 2553 ปตท.สผ. จึงมีนโยบายจัดกิจกรรมตอบแทนแก่ประชาชนชาวอินโดนีเซีย
เกิดโครงการ PTTEP-Layanan Kesehatan Cuma-Cuma Free Health Care Service (PTTEP-LKC) ที่เรียกสั้นๆ ว่า Free Clinic” 
โดยเปิดคลินิกตรวจรักษาสุขภาพให้แก่ผู้ยากไร้โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย ช่วยแก้ปัญหาให้ผู้ยากจนและขาดโอกาสเข้าถึงบริการสาธารณสุข
ด้วยความร่วมมือกับ Dompet Dhuafa (DD) หน่วยงานที่ทำงานด้านสุขภาพและสาธารณสุขมูลฐานโดยไม่แสวงหากำไรของอินโดนีเซีย

ในช่วงเริ่มโครงการ ปตท.สผ. และ DD เดินสำรวจชุมชนรอบเมืองหลวงจาการ์ตาหลายแห่ง
ก่อนเลือกสถานที่ตั้งคลินิกในแขวงโรโรตัน เขตจาการ์ตาเหนือ ซึ่งเป็นชุมชนแออัดที่มีผู้ยากจนอาศัยอยู่ประมาณ 17,000 คน แต่หน่วยบริการสุขภาพกลับน้อยที่สุดเมื่อเทียบกับพื้นที่อื่น



การก่อสร้างอาคารได้ออกแบบให้เป็นโพลีคลินิกมาตรฐานสูงสองชั้น มีพื้นที่ประมาณ 500 ตารางเมตร เมื่อก้าวเข้ามาในอาคารแล้วจะรู้สึกสะอาด ปลอดโปร่งถูกสุขลักษณะ ชั้นล่างด้านหน้าเป็นแผนกฉุกเฉิน เคาน์เตอร์ประชาสัมพันธ์ จุดรับลงทะเบียนผู้ป่วย ห้องตรวจ และแผนกจ่ายยา ส่วนชั้นบนเป็นพื้นที่โล่งสำหรับจัดกิจกรรม ซึ่งเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2558

ปตท.สผ. ตั้งเป้าว่าตลอดระยะเวลาดำเนินการ 5 ปี ตั้งแต่ปี 2557 ถึงปี 2561 จะมีผู้เข้ารับบริการทั้งหมดไม่น้อยกว่า 1 แสนคน

ภารกิจหลักของคลินิกฟรี คือการตรวจรักษาโรคเบื้องต้นควบคู่กับการให้ความรู้ด้านการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค เน้นการดูแลตนเองให้มีสุขภาพดี โดยจัดกิจกรรมอบรมอาสาสมัครในชุมชนให้เป็นตัวกลางถ่ายทอดความรู้สู่ประชาชน และยังเปิดโอกาสให้เจ้าหน้าที่ ปตท.สผ. เป็นอาสาสมัครออกหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ตามชุมชนห่างไกลด้วย

โครงการในช่วงแรกเน้นงานด้านบริการตรวจรักษาโรคทั่วไป การตรวจครรภ์ งานอนามัยแม่และเด็ก และงานทันตกรรม ส่วนโครงการช่วงที่ 2 เริ่มงานบริการหน่วยแพทย์ฉุกเฉินตลอด 24 ชั่วโมง 7 วัน มีรถพยาบาลประจำการพร้อมตลอดเวลา หากมีเหตุด่วนแจ้งเข้ามาคณะแพทย์ก็พร้อมออกปฏิบัติงานทันที

สำหรับปี 2560 คณะทำงานวางแผนเปิดศูนย์วัณโรค เนื่องจากสภาพในพื้นที่ชุมชนแออัดมีอากาศชื้น เชื้อวัณโรคแพร่กระจายได้รวดเร็ว และในปีถัดไปจะเปิดศูนย์โรคเอดส์ โรคติดต่ออันตรายสำคัญอีกโรคในย่านนี้



แพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ที่มาช่วยงานในคลินิกฟรีทั้งหมด ล้วนเป็นอาสาสมัครในเครือข่ายของ DD ซึ่งมีแพทย์อยู่ประจำการเต็มเวลา 8 ชั่วโมง ต่างจากโรงพยาบาลหลายแห่งในอินโดนีเซียที่ไม่มีแพทย์ประจำเต็มเวลา

นอกจากนี้ คลินิกฟรียังร่วมมือกับโรงพยาบาลในเครือของ DD และโรงพยาบาลรัฐ เพื่อส่งต่อกรณีคนไข้อาการหนักพร้อมยินดีช่วยค่าใช้จ่ายส่วนหนึ่งด้วย

แม้จะมีอาคารคลินิกเป็นศูนย์การรักษาพยาบาลแล้ว แต่โครงการก็จัดรถคลินิกเคลื่อนที่ออกบริการในหมู่บ้านห่างไกลอย่างต่อเนื่องเดือนละ 8 วัน
คณะทำงานมองว่ายังมีคนไข้ ผู้สูงอายุ และคนพิการอีกจำนวนมากที่เดินทางมาคลินิกไม่สะดวก รถบริการหน่วยแพทย์เคลื่อนที่จึงเป็นความหวังของพวกเขา



ปัจจุบันมีสมาชิกใช้บริการคลินิกเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ วันหนึ่งประมาณ 60-100 คน ทำให้ยอดผู้เข้าใช้บริการตั้งแต่เปิดบริการจนถึงปี 2559 มีจำนวน 120,000 ราย เกินกว่าเป้าหมายเบื้องต้นที่ตั้งไว้

จากแบบสอบถามประเมินผลการดำเนินงาน พบว่าผู้ใช้บริการร้อยละ 70 มีความพอใจ และอีกร้อยละ 30 เห็นว่าดีมาก

สำหรับข้อเสนอแนะที่ควรปรับปรุงแก้ไขคณะทำงานก็รับฟัง และนำไปปรับใช้ต่อ
ตัวอย่างเช่น ในอนาคตคณะทำงานวางแผนเปิดศูนย์โรคเอดส์ ซึ่งเป็นโรคติดต่ออันตรายสำคัญอีกโรคในย่านนี้

หนึ่งในความสำเร็จของโครงการ Free Clinic อาจชี้วัดด้วยรางวัล Platinum Award ประเภท Best Community Program
จากงาน 9th Annual Global CSR Summit and Awards and the Global Good Governance Awards 2017 ซึ่งเป็นเสมือนกำลังใจให้คณะทำงานทุกคน

 ปตท.สผ. หวังให้คลินิกฟรีอยู่ได้ด้วยตัวเองอย่างยั่งยืน เป็นคลินิกชุมชนตัวอย่างของอินโดนีเซียต่อไป

เกี่ยวกับโครงการคลินิคให้บริการสุขภาพฟรี